Ցանկապատեր տեղադրելը կարող է ունենալ երկու պատճառ՝ առաջին, որ մարդ ցանկանում է փոքրիկ ցանկապատեր դնել, որպեսզի մարդիկ չաղտոտեն իր մշակած և աճեցրած հողամասը, երկրորդ պատճառը կարող է հանդիսանալ նախանձը հարևանի հանդեպ, բայց այդ դեպքում ցանկապատերը չեն լինի փոքրիկ, այլ շատ երկար ցանկապատեր։ Այս պահին թիվ 93.հ մանկապարտեզի և Մխիթար Սեբաստացի կրթահամալիրի մեջ դրվող երազանքների ցանկապատը համապատասխանում է երկրորդ տարբերակին, և նախանձը այստեղ ամենամեծ դերն ունի։ Իրենց մոտ ցանկապատեր դնելու ցանկությունը գալիս է նրանից, որ նրանք ցանկանում են վատ առումով տարբերվել ավելի լավից։ N.93 մանկապարտեզի ներկայացուցիչները փորձում են խոչընդոտել այն մարդկանց աշխատանքը, ովքեր ձգտում են ավելիին և ոչ թե նույն տեղում դոփում։ Մանկապարտեզը փորձում է մեկուսանալ աշխարհից՝ ցույց տալով իր ուրույն տեղը հասարակության մեջ։ Իմ կարծիքով, տարածքը ցանկապատելը մարդկանց վրա վատ է անդրադառնում, որովհետև մարդիկ չեն գիտակցում, թե ինչ է իսկական կյանքը՝ առանց որևէ պատնեշի։ Եթե մարդ տեղադրում է ցանկապատեր, ուրեմն ցանկանում է լինել հասարակությունից զուրկ, ցանկանում է զուրկ լինել որևէ շփումից։ Այդպիսով վնասելով ինքն իրեն։
Ցանկապատից ներս կամ դուրս…
Կան կարծրատիպեր, ըստ որի ցանկապատը անվտանգության համար է։ Բայց մի՞թե դա է ապահովում մարդկանց անվտանգությունը։ Մարդը պետք է կարողանա ցանկացած դեպքում ապահովել իր անվտանգությունը, ուր էլ որ լինի։ Ցանկապատը, մարդկանց ֆիզիկական և ներքին սահմանափակման համար է, կամ, աշխարհից մեկուսանալու։ Գուցե, հենց ցանկապատը կարող է բնորոշել մարդուն։ Օրինակ, ցանկապատը կարող է հուշել, որ մարդը արտաքին աշխարհից մեկուսացած է, պարփակված մարդ է։ Պետք է ստեղծել նորը, որի հիմքը կարծրատիպերը չեն լինի, կլինի նոր մշակված, կանաչապատ, ազատ տարածք, որտեղ կխաղան երեխաները, իրենց երեխաների հետ զբոսնելու կիջնեն ծնողները, և այգու հեղինակը, իրեն ավելի լիարժեք երջանիկ կզգա, քանի որ այդքան մարդու ժպիտի, երջանկության, անկեղծ, լիաթոք ծիծաղի, ուրախության պատճառ է։
Գրոց-Բրոց 